• Eric Balemans in een lege werkkamer met verhuisdozen

    Kuun Jenniskens

Nieuwe VVD wethouder Eric Balemans brengt ervaring en enthousiasme

WIJK BIJ DUURSTEDE Zijn stijl is: helderheid creëren, realisme brengen, en altijd een oplossing zoeken. Eric Balemans (58 jaar) is geboren in Limburg, maar voelt zich Utrechter, dat is echt zijn thuishaven - en daarmee bedoelt hij de hele provincie. 

door Kuun Jenniskens

Met zijn Deense vrouw en dochter (21 jaar) en zoon (18 jaar) woont hij in de binnenstad van Utrecht, waar hij in 1981 ging studeren. 

LEGE WETHOUDERSKAMER WijksNieuws.nl spreekt hem in een lege wethouderskamer met in de hoek een stapel verhuisdozen, omgeven door witte muren waar nog niks hangt. Op een verder leeg bureau staat een computer waar hij nog niet mag inloggen. Zodoende kan hij zich nog niet goed inlezen, althans niet in de vertrouwelijke stukken. Dat is pas mogelijk na zijn installatie op dinsdag 28 januari.

Eind vorig jaar vraagt de regiovoorzitter van de VVD Balemans of hij beschikbaar is, omdat ergens een wethouder in moeilijke positie zit. Later blijkt het om Wijk bij Duurstede te gaan. ,,Vlak voor oud en nieuw heb ik met de Wijkse VVD fractie gesproken, dat verliep goed. Ze wilden graag iemand van buiten en met veel ervaring. Begin januari is Willem Joustra afgetreden.” Een deel van deze fractie kent hij uit zijn tijd als Tweede Kamerlid, en ook als lid van de Utrechtse Provinciale Staten. 

Een jaar eerder stopte hij op eigen verzoek na vier jaar als wethouder in Stichtse Vecht. ,,Ik was daar binnengekomen met de bedoeling orde op zaken te stellen in een crisissituatie. En dat heb ik gedaan. Ik word vaker gevraagd als er ergens wat aan de hand is.”

NIKS AAN DE HAND Dat maakt nieuwsgierig naar wat er in Wijk bij Duurstede aan de hand is? ,,Niks”, zegt hij lachend. ,,Dit is een goed bestuurde gemeente, er was alleen een nieuwe VVD wethouder nodig.”

Wat voor Eric Balemans centraal staat is: je moet genieten van je werk en genieten van je leven. ,,Daar kun je alles mee doen. Mijn jongensdroom had ik op mijn 36e al gerealiseerd; dat was Tweede Kamerlid worden. Dat ben ik 8 jaar geweest, daar heb ik op aantal momenten fundamenteel het verschil kunnen maken.” 

LID TWEEDE KAMER Als Kamerlid boekt hij drie successen: in 2005 zorgt hij dat er budget vrij komt voor de voor- en naschoolse opvang. Ander succes is de aanschaf van de JSF. En zeker niet op de laatste plaats zijn lidmaatschap van de parlementaire enquêtecommissie Vredesmissies, waaronder Srebrenica. Balemans gaat iets zachter praten. ,,Dat was wel het meest indrukwekkende wat ik heb gedaan. Ik heb daar beschrijvingen gelezen van gebeurtenissen, waarvan ik bij het lezen alleen al de koude rillingen kreeg - laat staan als je daar zelf bij was. Ik heb het niet alleen over nabestaanden van slachtoffers, maar ook over onze Nederlandse militairen die daar met de rug tegen de muur hebben gestaan.”

In zijn borst klopt een liberaal hart: ,,Het doel is de vrijheid om zelf te kiezen en daar moet de overheid dienstbaar aan zijn. Ik ben wel van mening dat een overheid er moet zijn als je hem nodig hebt."

SCHOOLPLAAT VIKINGEN Wat is je band met Wijk bij Duurstede? ,,Als klein jongetje begon dat met een schoolplaat van de Vikingen in Dorestad. Later moesten we een beroemd schilderij natekenen, bij mij was dat Breugel met de molen van Wijk bij Duurstede.”

Is die tekening er nog? ,,Dat weet ik niet, mijn ouders hebben wel veel van ons bewaard.” Balemans vindt Wijk een mooie stad: ,,Met de kinderen bezocht ik museum Dorestad en het kasteel. Ik wil mijn kinderen laten zien waar ze vandaan komen, niet om vast te blijven houden aan het verleden, maar om zo naar de toekomst te kijken.”

Wat kom je in Wijk bij Duurstede doen? Heb je een missie, een verhaal? ,,Deze gemeente heeft een behoorlijke opgave met de Omgevingsvisie en met woningbouw. Er is inspanning nodig om mensen hier goed te laten wonen. Voor mezelf is de uitdaging, dat ik naast een nieuwe gemeente, hier ook portefeuilles krijg die ik nooit eerder gehad heb. Dus ik breng ervaring en enthousiasme mee.”

GEDOGEN GEEFT GEDOE Om zijn leiderschapsstijl te typeren legt Eric Balemans uit dat hij kijkt naar wat mogelijk is binnen de bestaande grenzen. ,,Als de grenzen irreëel zijn, gaan we niet over de grenzen heen, maar dan veranderen we de grenzen, de regels. Ik ben niet van het gedoogbeleid, dat geeft altijd gedoe.” Voor hem mag er een vuurwerkverbod komen, omdat het zoveel schade en ellende geeft. ,,Maar ik wil dan wel helderheid, en direct al het vuurwerk verbieden.”

Realisme in de politiek is voor hem belangrijk: ,,Een goed plan is een goed plan, of het nou van de VVD, van GroenLinks, of van de SP komt.” 

WINDMOLENS NIET POLITISEREN WijksNieuws.nl legt Balemans voor dat de coalitie waarin hij gaat samenwerken in een politieke kramp zit over windmolens. ,,Dat vind ik toch zo’n onzin, om een onderwerp principieel te verbieden. Die kramp komt erin omdat we het allemaal politiseren. Mijn redenatie: ik ken geen enkele VVD’er die geen schone lucht wil inademen. We willen een schoon land achterlaten voor de volgende generatie. Vervolgens kijk je, hoe wil ik klimaatdoelstellingen halen? Doe je dat met zonnepanelen, windmolens, of met bijvoorbeeld verkeersbeperkingen? Je kijkt dan naar de meest handige weg om daar te komen. Ik ga dus niet om politieke redenen windmolens afwijzen. Kijk naar Denemarken en Duitsland, daar wordt winst gemaakt op windenergie. Ik zie wel dat hier gekozen is om geen windmolens te plaatsen, prima. We moeten pragmatisch blijven kijken. Iedereen wil schone lucht, schone energie en een schoon klimaat. Als dat niet kan met windmolens, om wat voor reden dan ook, dan kiezen we toch een andere manier. Het gaat mij om wat we willen bereiken. De weg daarnaar toe is belangrijk, maar mag je niet afremmen om het doel te bereiken. Dingen die van algemeen belang zijn, maken we vaak politiek in Nederland - en daardoor komen we in welles nietes spelletjes terecht. Niet doen! Schone lucht is niet liberaal of socialistisch.”

Zie je een oplossing voor Wijk? ,,Nuchter zijn. Het is niet mijn portefeuille, maar ik zal vanuit mijn ervaring andere vergezichten aandragen die soms dingen kunnen vlot trekken en depolitiseren. Ik wil oplossingsgericht kijken naar het doel van schone lucht.”

OP DE KAART Voordat hij de deur hier weer dicht trekt wil Balemans Wijk bij Duurstede steviger verankeren in de regio: ,,Bestuurlijk gezien moet je in het hart van de regio staan, want de provincie neemt de beslissing of je wel of niet mag bouwen. Wijk moet meer aan tafel zitten bij de cruciale overleggen. Ik zie veel ruimte op economische vlak en met woningbouw.” Hij wil zijn netwerk, dat dwars door scheidslijnen van politieke partijen loopt, hiervoor inzetten. Eric Balemans blijft deze collegetermijn zeker uitzitten, hij gaat niet tussentijds weg - dat is nog ruim 2 jaar. 

KEEP CALM Wat hangt hier volgende week aan de muur? ,,In elk geval een poster met daarop ‘Keep calm and carry on’. Je kent hem wel, zo’n rode poster met een kroon erop. Churchill heeft die posters in Engeland laten ophangen aan de lantaarnpalen tijdens de bombardementen van de Duitsers. Voor mij betekent het, hoe verhit het ook kan worden, doe even een stapje terug en kijk dan nog eens.”

[Eric Balemans was onder andere Tweede Kamerlid (1998-2006), lid Provinciale Staten (2007-2014) en wethouder in Stichtse Vecht (2014-2018).