• Louis Maas en Han Mulder

    Ali van Vemde
  • De unieke molen Rijn en Lek

    Ali van Vemde

Han Mulder stopt na 22 1/2 jaar als eerste molenaar bij Molen Rijn en Lek

WIJK BIJ DUURSTEDE Eigenlijk is hij altijd op zondagmiddag te vinden op de molen. Maar daar gaat verandering in komen. Per 1 september gaat hij minderen en stopt hij als 1ste molenaar. Toch zal hij nog regelmatig de molen laten draaien. Want de liefde voor het molenaarsvak en vooral voor Molen Rijn en Lek blijft! En een opvolger is er al! Binnenkort zal Louis Maas waarschijnlijk de jongste molenaar van ons land zijn.

Ali van Vemde

Bijna elke inwoner van Wijk bij Duurstede zal wel eens een bezoek hebben gebracht aan Molen Rijn en Lek. Al was het maar voor het prachtige uitzicht vanaf de stelling. Iedere zaterdag- en zondagmiddag kan deze worden bezocht. De vier molenaars geven graag uitleg over de werking van de molen. Ook zijn er het hele jaar door bezoekers van over de hele wereld. Regelmatig worden ook rondleidingen gegeven.

Han Mulder en Louis Maas vertellen over hun liefde voor de molen op de stelling. De zon schijnt en het uitzicht op de haven is, zoals bijna altijd, fantastisch. Dit verveelt nooit. Molen Rijn en Lek heeft een rijke geschiedenis.Anthony van Eyndhoven dient in 1659 een verzoek in om een runmolen (run is gemalen eikenschors voor de leerlooierij) te mogen bouwen op de Leuterpoort. Graan werd al gemalen op de 'molen van Ruisdael'. Rond 1820 wordt deze afgebroken en mag op Molen Rijn en Lek graan worden gemalen. Vanaf 1824 is de molen vijf generaties lang in het bezit van de familie De Heus. Vanaf het begin van de 20ste eeuw gaat het niet goed met de molen en dreigt sloop. Er wordt contact gezocht met 'De Vereniging de Hollandsche Molen'. Vanaf 1972 wordt de molen gedraaid door vrijwillige molenaars. Een grondige restauratie volgt in de jaren 90. Als afsluiting wordt de molen in 1997 feestelijk heropend door de toenmalige beschermheer Prins Claus.

PRACHTIG VAK De feestelijke heropening vond plaats met een bijeenkomst in de Grote Kerk. Naast de genodigden werden ook mensen met een achternaam die iets met het vak te maken heeft, uitgenodigd zoals Molenaar en Mulder. Zo werd ook Han Mulder uitgenodigd. Toenmalig molenaar Josien de Vries vroeg hem bij die gelegenheid om te komen helpen. Han Mulder: "Zo heb ik steeds meer geleerd en het landelijk examen gedaan. Het meest moeite had ik, en nu nog steeds, met het goed inschatten van het weer. Aan de wolken kun je zien wat voor weer het wordt en kun je daar tijdig naar handelen. Gelukkig werd dit onderdeel bij mijn examen overgeslagen en het is altijd goed gegaan." Tegenwoordig wordt vooral veel aandacht besteed aan gastheerschap en veiligheid. "We moeten nog wel eens waarschuwen bij kinderen die niet letten op het gevaar. Dat wordt ons niet altijd in dank afgenomen." Regelmatig zijn er oefeningen met de brandweer. De bezoekers aan de molen komen vanuit de hele wereld. "We hebben een jaar bezoekers geteld uit 41 verschillende landen." Han geeft 50 tot 60 rondleidingen per jaar, vooral aan scholen en bedrijven. "De rondleiding duurt maar anderhalf uur, maar daarvoor moet je al de molen laten draaien. De neus wordt in de wind gezet en de zeilen moeten aan de wieken bevestigd worden." Het gebeurt nog wel eens dat de groepen een rondleiding door de binnenstad krijgen en dan eindigen bij de molen. Als het dan uitloopt komt de groep veel later of soms helemaal niet meer. Dan wordt er veel werk voor niets verricht. "Dat is weleens jammer."

LUXE VAN VIER MOLENAARS Camiel Damen zal de plaats van Han Mulder als 1ste molenaar en aanspreekpunt overnemen. Daarnaast draaien ook Gerben Terpstra en Jos Zwanenburg. En dan is er nog Louis Maas, molenaar in opleiding en, als hij zijn examen haalt, vanaf eind oktober molenaar. Han: "Ik word wat ouder, maar ik ben blij met een opvolger als Louis. Hij draait al jaren mee en weet er veel van." Al gaat hij volgend jaar studeren en zal hij alleen in de weekends in Wijk bij Duurstede zijn, een groot deel van zijn vrije tijd is voor de molen. "Het is leuk om met oud werktuig om te gaan," vertelt hij. "De molen bestaat al 360 jaar, maar er is nog steeds mee te werken. Het is een leuke hobby." Al vanaf zijn tiende jaar is Louis veel op de molen te vinden. Ook bezoekt hij in de vakantie graag andere molens. Nu, acht jaar later, is hij bijna molenaar. Niet alleen het draaien van de molen, maar ook het onderhoud hoort daar bij. Er moet worden geschilderd en de stellingen moeten worden gebeitst en zo zijn er nog veel meer klussen. "Al vanaf mijn vierde fietste ik altijd al onder de molen door. Het blijft bijzonder, de molen waar je onderdoor kan." Het is dan ook niet voor niets dat jaarlijks zo'n 10.000 bezoekers de molen bezoeken. Ook tijdens evenementen, zoals de Molendag of Open Monumentendag is er altijd veel belangstelling. En dan wordt er nog extra aandacht gegeven aan de Lekkodagen en de intocht van Sinterklaas. Altijd een prachtig gezicht vanaf de molen.

Bij de molen merken ze dat er steeds meer in de molenwinkel meel wordt gekocht, waaronder volkorenmeel, speltmeel en bloem. Mensen bakken thuis, maar ook wordt er geleverd aan bakkerijen en restaurants. De overgebleven zemelen worden geleverd als voer voor de koeien. Zo gaat er niets verloren.

Han Mulder zal nog regelmatig op de molen te vinden zijn, maar niet meer als eerste aanspreekpunt. Het wordt tijd om andere dingen te gaan doen. Louis zal hem zeker gaan missen. "Han is een begrip in Wijk. Ik heb veel leuke momenten met Han meegemaakt."