• Marijke Dekker

Inspraak of co-creatie?

Participatie. Van inspreken met een klacht, via uitgewerkte initiatieven, tot een plan binnen kaders helemaal mogen invullen. Het college wilde 'plannen met de kracht van de samenleving maken' en 'aan de voorkant samen creëren'.

Dat lukt steeds vaker. Maar het kost bewoners wel veel tijd en energie, zegt Henriëtte Sanders namens de Werkgroep Korte Singel/Hoogstraat, die al lange tijd aandacht vraagt voor de onveilige verkeerssituatie daar.

Klagen en bellen helpt niet, ontdekte ze. "Al twintig jaar proberen bewoners met de gemeente in overleg te gaan voor een betere en veiligere buurt. Telefoontjes en gesprekken hielpen niets. Omdat er op straat veel geklaagd werd, zijn wij in actie gekomen." De werkgroep bood 50 ondertekende lijsten met knelpunten aan. Jet Bolhuis hield namens de groep een helder betoog. "De raad reageerde niet, stelde geen vragen. Wethouder Jeroen Brouwer nam ons serieus, ging wèl met ons aan tafel."

Marijke Dekker

WACHTEN Een ambtenaar werd gesprekspartner, er werd verontschuldigend gewezen naar een tekort aan ambtelijke capaciteit en een klein budget. Het geduld werd op de proef gesteld. Sanders: "Afspraken werden uitgesteld, men was druk. Ze leken geen haast te hebben, en dan moet je als inwoner energie blijven vinden om aandacht te blijven vragen. Er is goede wil, maar er zijn te veel excuses om het tergend langzaam te laten gaan."

Inmiddels staat het onderwerp op de agenda, inclusief ontwikkelingen Walplantsoen en Lidl. Sanders: "Een meerjarenproject zal het worden. En een heel klein budget om de Korte Singel op korte termijn iets verkeersveiliger te maken. Omwonenden worden benaderd om te participeren in het creëren van een betere leefomgeving. Als inwoner wil je sneller, terwijl de gemeente aan capaciteit en budget denkt. Maar onze actie staat op de agenda!"

Ze heeft wel tips: "De raad wil ik adviseren om inwoners serieus te nemen als ze komen inspreken en respect en empathie te tonen. Stel vragen, neem contact op, blijf het volgen. Het is echt beschamend dat de raad nooit iets van zich heeft laten horen. En ambtenaren: ga vaker in de buurt kijken. Ga in gesprek."

PLEISTERS Dat betekent overigens niet dat het probleem in no-time verholpen is, stelt Brouwer. "Soms lijkt een probleem eenvoudiger dan het is. En we hebben te maken met budgetten en ambtelijke capaciteit. Daarin kan wel geschoven worden, maar dan gaat het ten koste van iets anders." Ook pakt hij problemen liever integraal aan. "Het blijft nu vaak beperkt tot pleisters plakken. Ook bij Hoogstraat/Korte Singel. Beter is het om het hele gebied goed aan te pakken."

INITIATIEF De Werkgroep Zandweg klopte, samen met VNMW en Wijk Nog Leuker, direct met een uitgewerkt initiatief aan. Plannen om de Zandweg anders in te richten en het verkeer volgens het principe van Shared Space af te handelen, vertelt Jos Soons namens de werkgroep. College en raad reageerden enthousiast, er werd een ambtenaar aan de groep toegewezen. "We hebben vier jaar goed samengewerkt. VNMW en WNL als trekker, de gemeente faciliterend en coördinerend. Het overleg is constructief. We maken nu deelplannen en rekenen budgetten door. Er is al budget beschikbaar voor de eerste 'quick wins'." Soons is positief over de ambtenaren en over wethouder Wil Kosterman: "Zij hebben ons ruimte en vertrouwen gegeven."

VRIJE HAND Ook de participatie rond de Markt, waarbij een brede groep betrokkenen - binnen kaders - de vrije hand kreeg om met een inrichtingsplan te komen, is een groot succes. Een spannend traject ook, waarbij er losgelaten moest worden, weet Kosterman.

Het ging ook soms mis. "Bij een project was er vooraf bij deelnemers onduidelijkheid over hun rol en invloed. We namen niet alle suggesties over, mensen waren teleurgesteld. Belangrijk om helder te zijn over invloed en verwachtingen. En altijd te doen wat je belooft! Als je de beslissing bij de samenleving legt maar uiteindelijk toch niet luistert, betekent dat het failliet van de democratie."

EERLLIJK Er zijn grote stappen gezet, zegt ze. "Van representatieve naar participerende democratie. Samen met de samenleving plannen ontwikkelen. Mooie plannen met een groot draagvlak. Initiatieven willen we enthousiast ontvangen. Niet met 'Nee, tenzij', maar 'Ja, maar'. Eerlijk en transparant zijn. Past een voorstel in beleidslijn en budget? Gaat het jaren duren? Die helderheid voorkomt teleurstelling en frustratie."